StructuralMind

Kesit Analizi

Güncellendi:

Bu sayfada

StructuralMind'da yer alan doğrusal olmayan fiber kesit analizi, kesiti çok sayıda küçük parçaya böler, her parçaya kendi birim şekildeğiştirmesini ve o şekildeğiştirmeye karşılık gelen gerilmeyi atar, sonra bunları kesit üzerinde toplar ve kesit üzerindeki kuvvetlerle dengeyi sağlayacak şekilde analiz eder. Böylece kesitin taşıma gücü tek bir kapalı bağıntıdan değil, malzeme eğrilerinin kendisinden çıkar. Bunun karşılığı, betonun ve çeliğin gerçek davranışını seçebilmek ve kesitin yalnız taşıdığı momenti değil o momente hangi eğrilikte ulaştığını da görmektir.

Fiber Kesit Analizinin amacı bir yönetmelik hükmü üretmek değildir. Bu makronun tek amacı kesitin beklenen davranışını analiz edip sunmaktır. Bu yüzden malzeme modelleri ve malzeme katsayıları gibi bilgiler kullanıcıdan alınır ve varsayılan değerleri 1'dir, yani hesap karakteristik dayanımlarla çalışır. Spesifik bir yönetmelik tasarım kontrolü gerekiyorsa Kolon Tasarımı makrosunu kullanabilirsiniz. Kolon tasarımının taşıma gücü kontrolüne giren etkileşim diyagramı ile burada göreceğiniz diyagram aynı motordan gelmektedir.

Ne hesaplanır

ÇıktıNe verir
Moment-Eğrilik diyagramıVerilen eksenel yük altında kesitin moment-eğrilik eğrisi, akma ve tepe noktaları, süneklik oranı hesaplanır
Etkileşim DiyagramıEksenel yük-moment zarfı ve üç boyutlu NN-MxM_x-MyM_y yüzeyi hesaplanır
Kesit DurumuLif ağı (mesh), donatı ve tendon konumları, seçilen bir yükleme durumu için lif gerilme ve şekildeğiştirme dağılımı
Malzeme EğrileriSeçilen beton ve çelik modellerine ait gerilme-şekildeğiştirme grafikleri

Eksenel basınç pozitif olarak kabul edilmiştir ve o şekilde girilmelidir. Eğilme açısı 0° yatay eksen etrafındaki eğilmeyi gösterir, 90° ise dikey eksendeki eğilmeyi gösterir. Aradaki açılar bileşik eğilmeyi verir ve 3 boyutlu etkileşim yüzeyi 0° ile 360° arasında taranır.

Kesit ve donatı

Dikdörtgen, dairesel ve içi boş dairesel kesitler analiz edilebilir.

Donatı düzeni iki biçimde tanımlanır.

DüzenTanımNerede kullanılır
Simetrik (kolon)Köşe donatısı ile iki doğrultudaki ara donatılar ayrı çap ve adet alırSimetrik kolon kesitleri
Kenar bazlı (kiriş)Üst, alt, sol ve sağ yüz ayrı ayrı çap ve adet alırAlt ve üst donatıları farklı kirişler

Kenar bazlı düzende dört köşedeki çubukların çapı eşit olmak zorunda değildir. Üst ve alt yüz adetleri köşeleri içerir.

Etriyeler dikdörtgen, dairesel ya da spiral olarak tanımlanabilir. Dikdörtgen etriyede kol adedi iki doğrultuda ayrı verilir ve tek, çift, üçlü, elmas ya da çiroz düzeni seçilebilir.

Etriye düzeni sadece çizim için kullanılmaz. Sargılı betona ait malzeme eğrisi seçildiğinde yanal sargı basıncı, etriye çapı, aralığı ve kol adedinden hesaplanır, dolayısıyla etriyeyi değiştirmek çekirdek beton eğrisini de değiştirir.

Öngerme tendonları dikdörtgen, dairesel ve içi boş dairesel kesitte tanımlanabilir. Tendon alanı, çapı ve öngerme kuvveti girilir, ön şekildeğiştirme kesit analizine katılır. Dikdörtgen kesitte halatlar çevresel ya da asimetrik katmanlar şeklinde yerleştirilir.

Öngerme tendonu eğrisi1860 MPa kopma dayanımlı yedi telli halatın Ramberg-Osgood eğrisi (Ep = 195.000 MPa, εpu = 0,035).00.0050.010.0150.020.0250.030.0350500100015002000Birim şekildeğiştirme εTendon gerilmesi (MPa)Halat, fpu = 1860 MPa

Malzeme eğrileri

Beton ve çelik için ayrı ayrı malzeme davranış eğrileri seçilebilir. Çekirdek ve kabuk betonuna farklı malzeme eğrileri atanabilir, sargılı çekirdek ile sargısız kabuk birlikte çözülür.

C30 betonu için altı malzeme eğrisiHognestad, Mander sargısız, Mander sargılı, OpenSees Concrete02, eşdeğer dikdörtgen blok ve parabol-dikdörtgen modellerinin aynı beton sınıfındaki gerilme-şekildeğiştirme eğrileri. Kesikli çizilenler tasarım diyagramıdır.00.0020.0040.0060.0080.010.01201020304050Birim şekildeğiştirme εBeton gerilmesi (MPa)HognestadMander (sargısız)Mander (sargılı)Kent ve Park (sargılı)OpenSees Concrete02Eşdeğer dikdörtgen blokParabol-dikdörtgen
Beton malzeme eğrisiKullanım amacı
HognestadSargısız betonun beklenen davranışı
Mander (Sargısız)Kabuk betonu, kırılma sonrası dalıyla
Mander (Sargılı)Etriyeyle sarılmış çekirdek. Yanal basınç etriye düzeninden hesaplanır
OpenSees Concrete02Çekme dayanımı ve çekme yumuşaması taşıyan eğri
Eşdeğer Dikdörtgen Blok (TS 500 / ACI 318)Yönetmeliğin taşıma gücü diyagramı
Parabol-Dikdörtgen (EC2)EN 1992-1-1 tasarım diyagramı

⚠️ Eşdeğer dikdörtgen blok bir basamak fonksiyonudur ve yalnız taşıma gücü durumunda yani en üst beton lifinin maksimum birim yer değiştirmede olduğu durum için tanımlıdır. Moment-eğrilik hesabında kullanılamaz, çünkü basamak fonksiyonu kesitin akmaya kadar olan rijitliğini tanımlamaz.

Parabol-dikdörtgen diyagramı süreklidir ve moment-eğrilik hesabında çalışır. Ancak bu eğrinin başlangıç eğimi elastisite modülüne bağlı değildir. Hognestad eğrisinde tepe şekildeğiştirmesi εc0=2fc/Ec\varepsilon_{c0} = 2f_c/E_c bağıntısından türetildiği için başlangıç teğeti tam olarak EcE_c çıkar. Parabol-dikdörtgende ise tepe şekildeğiştirmesi εc2\varepsilon_{c2} sabit alınır (C50'ye kadar 0,002) ve başlangıç teğeti nfck/εc2n f_{ck}/\varepsilon_{c2} olur, yani beton dayanımıyla doğrusal büyür. EcE_c ise karekökle büyüdüğü için ikisi ancak bir sınıf civarında örtüşür.

SınıfEcmE_{cm}Parabol-dikdörtgenin başlangıç teğeti
C16/2028.608 MPa16.000 MPa
C25/3031.476 MPa25.000 MPa
C35/4534.077 MPa35.000 MPa
C50/6037.278 MPa50.000 MPa

Kesitin çatlama öncesi rijitliği ya da akma eğriliği aranıyorsa bir davranış eğrisi seçilmelidir. Süneklik tarafında da durum aynıdır: εcu2=0,0035\varepsilon_{cu2} = 0{,}0035 yönetmeliğin koyduğu bir tasarım sınırıdır, betonun ezildiği şekildeğiştirme değildir.

Çelik için elastoplastik, bilineer, trilineer ve OpenSees Steel02 eğrileri seçilir. Pekleşme taşıyan bir eğri seçildiğinde pekleşme başlangıcı ve kopma şekildeğiştirmesi de girilir.

B420C donatısı için dört malzeme eğrisiElastoplastik, bilineer, trilineer ve OpenSees Steel02 eğrileri. Kesikli çizilen elastoplastik diyagram tasarım hesabında kullanılır.00.020.040.060.080.10100200300400500600Birim şekildeğiştirme εDonatı gerilmesi (MPa)ElastoplastikBilineerTrilineerOpenSees Steel02

Malzemeler iki biçimde tanımlanır. Katalog modunda şartname ve sınıf seçilir, bütün özellikler şartnamenin bağıntılarından türetilir. Özel modda dayanım, elastisite modülü ve şekildeğiştirme sınırları doğrudan girilir.

ŞartnameBeton sınıflarıDonatı sınıfları
TS 500C16 ile C60 arası sınıflarB420A, B420B, B420C, B500A, B500B, B500C
EN 1992-1-1C12/15 ile C90/105 arası sınıflarB400 ve B500 sınıfları, B600A, B600B
ACI 318C20 ile C60 arası sınıflarGrade 40, 60, 75, 80, 100

Malzeme katsayıları

Beton katsayısı γc\gamma_c ve çelik katsayısı γs\gamma_s kullanıcıdan alınır ve ikisinin varsayılan değeri 1'dir. Bu makro hiçbir şartname katsayısını kendisi seçmez.

Malzeme katsayısı, malzeme eğrisi kurulduktan sonra, ondan okunan gerilmeye uygulanır. Her birim şekildeğiştirme değeri için gerilme, bu katsayıya bölünür. Elastisite modülü, tepe şekildeğiştirmesi ve ezilme şekildeğiştirmesi gibi değerler karakteristik malzeme dayanımının değerleri olarak kalır.

Malzemelerin tasarım dayanımı kullanılarak bir sonuç isteniyorsa katsayılar elle girilebilir. TS 500 için γc=1,5\gamma_c = 1{,}5 ve γs=1,15\gamma_s = 1{,}15 değerleri kullanılır.

Bu hesapta kapsam dışı olanlar

KonuDurum
Yönetmelik hükmü (GEÇTİ / KALDI)Bu makro yargı üretmez. Taşıma gücü kontrolü, kesme ve burulma tasarımları 'Kolon Tasarımı' makrosundadır
Kesme ve burulmaKesit analizi yalnız eksenel yük ve eğilme çözer
Çevrimsel (tersinir) moment-eğrilikTek yönlü artan yükleme çözülür
Narinlik ve ikinci mertebe etkilerBu makro kesit hesabına odaklanmıştır, eleman hesabı değildir
Sünme ve büzülmeZamana bağlı etkiler çözüme girmez
Öngerme kayıplarıHalat ön şekildeğiştirmesi girilen kuvvetten hesaplanır, zamana bağlı kayıplar hesaplanmaz
I, T, L, U ve kutu kesitlerFiber analizi şimdilik sadece dikdörtgen, dairesel ve içi boş dairesel kesitler içindir.

Uç noktalar

Uç noktaNe döner
POST /api/v1/fiber-section/moment-curvatureMoment-eğrilik eğrisi, akma ve tepe noktaları, süneklik oranı
POST /api/v1/fiber-section/nm-interactionVerilen eğilme açısındaki eksenel yük-moment zarfı
POST /api/v1/fiber-section/nm-interaction-surfaceÜç boyutlu NN-MxM_x-MyM_y yüzeyi ve açıya göre kesitleri

Üç çağrı da lif ağını isteğin geometrisinden kendisi üretir. Yalnız ağın kendisi isteniyorsa POST /api/v1/section-mesher/mesh ayrıca çağrılabilir.

İsteğe audit_mode eklendiğinde cevaba adım adım hesap dökümü de gelir. Üretilen metnin dili language alanıyla belirlenir ve sayısal sonuçları etkilemez.

Hesabın hangi dayanaklara karşı test edildiği, sapmaların büyüklüğü ve yönü Kesit Analizi doğrulama sayfasındadır.

Kaynaklar

  • Hognestad, Hanson & McHenry (1955)
  • Mander, Priestley & Park (1988)
  • TS 500 (2000)
  • ACI 318-19
  • EN 1992-1-1